Önemli Uyarı

Resmi İstatistik Programı İzleme / Raporlama bölümüne yalnızca yetkisi olanlar girebilmektedir. Yetkisi olan kullanıcılar Kullanıcı Giriş bölümünden siteye giriş yaparak, "Uygulamalarım" menüsünde yer alan İzleme / Raporlama linki aracılığı ile içeriklere erişebilirler.

Ana Sayfa
Ulusal Hesaplar ve Para, Banka, Maliye

1. Kapsam

Ulusal hesaplar ve para, banka, maliye ile ilgili istatistikler, TÜİK Başkanlığı, Maliye Bakanlığı (MB), Hazine Müsteşarlığı (HM), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Devlet Planlama Teşkilatı (DPT)  tarafından üretilmektedir.

TÜİK Başkanlığı tarafından gayri safi milli ve yurtiçi hasıla hesapları, kurumsal sektörlere göre mali olmayan hesaplar, arz-kullanım ve girdi-çıktı tabloları ve dış alem hesaplarına ilişkin istatistikler;

Maliye Bakanlığı tarafından genel ve merkezi yönetimin mizan, bütçe uygulama sonuçları tablosu, gelir-gider (faaliyet) tablosu, nakit akım tablosu, yıllık bilanço, fonksiyonel harcama, vergi veya sosyal katkı tipine göre detaylı vergi ve sosyal katkı gelirleri istatistikleri, genel yönetim mali istatistikleri (GFS) ve ayrıca vergi kimlik numarası ve mükellef sayısı istatistikleri;

Hazine Müsteşarlığı tarafından merkezi yönetim iç borç ve dış borç verileri, toplam kamu dış borç verileri, kamu net borç verileri, Türkiye dış borç verileri, Türkiye net dış borç verileri, ESA-95 kapsamında genel yönetim borç verileri, hazine garantili dış borç verileri, hazine alacak verileri, genel bütçe finansmanı verileri, merkezi yönetim bütçe finansmanı verileri, konsolide kamu sektörü dengesi (CGS), AB - mali bildirim tabloları (EDP), KİT mali tabloları, doğrudan dış yatırım verileri, doğrudan yabancı yatırım firma istatistikleri, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin bilançoları ve kâr- zarar tablolarına ilişkin istatistikler;

Merkez Bankası tarafından para ve banka, para politikası, kurlar ve seçilmiş faiz istatistikleri, ESA-95 kapsamındaki finansal hesap tabloları, ödemeler dengesi istatistikleri, uluslararası yatırım pozisyonu, uluslararası rezervler, yerel ve konsolide bankacılık istatistikleri ile yurt içi doğrudan yatırım, yurt dışı portföy yatırımları, kısa vadeli dış borçlar ile özel sektör dış borcu çalışmalarına ilişkin istatistikler;

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından bankacılık sektörü toplulaştırılmış bilanço, kar-zarar tablosu, kredi dağılımı, menkul değerler cüzdanı, mevduat bilgileri, sermaye yeterliliği, likidite durumu, yabancı para pozisyonu ile faktöring, finansal kiralama ve finansman şirketlerinin sektör bazında toplulaştırılmış bilanço ve kar-zarar tabloları ile ilgili istatistikler;

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından kredi kuruluşlarından toplanan sigorta primleri, zamanaşımına uğrayarak fona devredilen kıymetler, banka mevduat geri ödemeleri, fon çözümleme tahsilatları ile ilgili istatistikler;

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından Menkul kıymet yatırım fonları’nın portföy bilgileri, getirileri, tarihsel konsolide bilgiler ve piyasa payları, yabancı yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonları’nın portföy bilgileri ve getirileri, tarihsel konsolide bilgiler ve piyasa payları, yatırım ortaklıkları’nın  portföy bilgileri ve tarihsel konsolide bilgileri, portföy yönetim şirketlerinin portföy bilgileri, yatırım, emeklilik, menkul kıymet yatırım fonları, yabancı menkul kıymet yatırım fonları ihraç talepleri ve kayda alınma sonuçları, yatırım ortaklıklarının paylarının başvuru ve kayda alma sonuçları ile kayıtlı sermaye tavan artırım başvuruları ve sonuçları, halka açık şirket sayıları, iletişim bilgileri, halka açık şirketler tarafından yapılan başvuru sayıları, kurul kaydına alınan menkul kıymetler, borsa şirketlerinin karşılaştırmalı mali tabloları, kar dağıtım, mali tablo verileri, genel kurul bilgileri, yabancı para pozisyonları, genel ve özel durum açıklamaları, yayınladıkları faaliyet raporları, izahname, sirküler gibi çalışmalar kapsamındaki istatistikler;

Devlet Planlama Teşkilatı tarafından ekonominin genel dengesi, kamu kesimi genel dengesi, sabit sermaye yatırımlarına (sektörler itibarıyla, toplam-kamu-özel; bütçe türleri itibariyle, kamu) ilişkin istatistikler;

üretilir.

2. Mevcut Durum

Dönemsel gayri safi milli ve yurtiçi hasıla hesapları ve arz-kullanım tabloları, idari kayıtlar, sektör raporları ve anket sonuçları kullanılarak SNA 68, SNA 93, ESA 95’e göre hesaplanmaktadır. Dış alem hesaplarında ödemeler dengesi istatistiklerinden yararlanılmaktadır. Mevcut sistem içerisinde kullanılan sınıflandırmalar ISIC Rev 2, ISIC Rev.3, NACE Rev 1.1, COICOP, CPA, BEC, HS, EBOPS ve CN’dir.

Ulusal hesaplara ilişkin bilgiler haber bültenleri ve internet üzerinden (http://www.tuik.gov.tr)  kullanıma sunulmaktadır.

Ulusal Hesaplar Sistemi’nin SNA 93 ve ESA 95’e uyum çalışmaları devam etmektedir.

Maliye Bakanlığı tarafından üretilen istatistiklerin veri kaynağı idari kayıtlardır.

Genel yönetimin ve merkezi yönetimin mizan, bütçe uygulama sonuçları tablosu, gelir-gider (faaliyet) tablosu, nakit akım tablosu ve yıllık bilançosunun oluşturulmasında ve vergi veya sosyal katkı tipine göre detaylı vergi ve sosyal katkı gelirleri kategorisinde kullanılan sınıflandırma sistemleri Genel Yönetim Çerçeve Hesap Planı, Analitik Bütçe Sınıflandırması, GFS ve COFOG’dur.

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 53. maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mali istatistiklerinin derlenmesi ve yayınlanması yetkisi MB’ye ait olduğundan, GFS tabloları 2007 yılından itibaren MB Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanacaktır.

Hazine Müsteşarlığı tarafından üretilen merkezi yönetim iç borç ve dış borç verileri ile toplam kamu dış borç, net borç, hazine garantili dış borç, hazine alacak, genel bütçe finansmanı, merkezi yönetim bütçe finansmanı, Konsolide Kamu Sektörü Dengesi (CGS) ve doğrudan dış yatırım verileri ile doğrudan yabancı yatırım firma istatistiklerinin kaynağı idari kayıtlardır. HM tarafından hazırlanan borç istatistiklerinin ESA-95 ve GFSM 2001 kılavuzlarına uyumlaştırma süreci devam etmektedir. Türkiye dış borç verilerinde ise orta ve uzun vadeli dış borç verilerinin kaynağı HM iken, kısa vadeli dış borç ve özel sektörün dış borç verilerinin kaynağı TCMB’dir. Türkiye brüt dış borç stokundan bankacılık sektörü hariç tutulması ile elde edilen Türkiye net dış borç stoku verilerinde de bankacılık sektörü net dış varlıklarına ilişkin verilerin kaynağı TCMB’dir. Bankasından alınan ESA-95 kapsamında genel yönetim borç verileri (borç stoku ve bütçe açığına ilişkin veriler), HM’nin koordinasyonu ile MB ve DPT’nin katkıları ile oluşturulmaktadır. Yıllık olarak EUROSTAT’a gönderilen veriler, ESA-95 kılavuzunda da ayrıntılı bir şekilde belirtilen esaslar çerçevesinde derlenmektedir.

KİT mali tabloları, HM tarafından Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile özelleştirme programında bulunan ve kamu payının yüzde 50’nin üzerinde olduğu iktisadi kuruluşlardan gelen bildirimler yoluyla derlenmektedir.

Doğrudan dış yatırım verileri ile doğrudan yabancı yatırım firma istatistikleri, mevcut durum itibariyle sektörel dağılım bakımından NACE’ye uyumlu değildir.

Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin bilanço ve kar – zarar tablolarına ilişkin veriler söz konusu şirketlerden üçer aylık olarak derlenmektedir. Sigortacılık istatistiklerinin AB normlarına uyumlaştırma süreci devam etmektedir.

Merkezi yönetim iç borç ve dış borç verileri, hazine alacak verileri, genel bütçe finansmanı verileri, merkezi yönetim bütçe finansmanı verileri, konsolide kamu sektörü dengesi (CGS), doğrudan yabancı yatırım firma istatistikleri aylık olarak; toplam kamu dış borç verileri, kamu net borç verileri, Türkiye dış borç verileri, Türkiye net dış borç verileri, ESA-95 kapsamında genel yönetim borç verileri, hazine garantili dış borç verileri, doğrudan dış yatırım verileri üçer aylık periyotlarla; sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin bilanço ve kâr-zarar tabloları yıllık olarak, KİT mali tabloları üçer aylık veya yıllık olarak, AB - Mali Bildirim Tabloları (EDP) istatistikleri ise yıllık olarak HM’nin web sayfasında (http://www.hazine.gov.tr) yayımlanmaktadır.

Merkez Bankası tarafından para ve banka istatistikleri içerisinde aylık ve haftalık olarak üretilmekte olan tablolar, Türkiye’de yerleşik bankalardan elektronik ortamda raporlama formları ile alınan veriler ve TCMB’nin detaylı bilanço kalemlerini içeren idari kayıtları aracılığı ile üretilmektedir. TCMB verileri ve bankalardan elde edilen verilerin konsolide edilmesi ile bankacılık sistemine ilişkin tablolar üretilmektedir. Para banka istatistikleri, IMF “Para ve Finans İstatistikleri El Kitabı 2000”in standartlarına büyük ölçüde uyumludur. Parasal mali kuruluşlar sektörü konsolide bilançoları  ESA-95 standartlarına kısmen uyum (akım verilerin eksikliği, para birimi ve ülke dağılımlarındaki eksiklikler vb.) göstermektedir. Para ve banka istatistikleri, IMF “Para ve Finans İstatistikleri El Kitabı 2000” ve ESA-95’te belirlenen kurumsal sektör ve finansal araç sınıflamalarına göre üretilmektedir.

Para ve banka, para politikası ile kurlar ve seçilmiş faiz istatistikleri haftalık ve üç aylık TCMB haber bültenleri ile internet sayfasında (http://www.tcmb.gov.tr) yayımlanmaktadır.

Para politikası istatistikleri ile kurlar ve seçilmiş faiz istatistikleri çoğunlukla TCMB’nin idari kayıtlarından günlük, haftalık ve aylık olarak üretilmektedir. Bankacılık sistemince uygulanan mevduat faiz oranları bankalardan derlenmektedir. Para politikası istatistikleri ile kurlar ve seçilmiş faiz istatistikleri büyük ölçüde ESA-95 standartlarına uygun olarak üretilmekte olup zorunlu karşılıklara ilişkin istatistiklerde ESA-95’e uyumlulaştırılması gereken hususlar (hesaplama metodolojisi, rezerv tutma, rezerv oranları vb.) bulunmaktadır. Kurlar ve seçilmiş faiz istatistikleri içinde yer alan parasal mali kuruluşlarca uygulanan faiz oranlarına ilişkin istatistikler ESA-95 standartlarına büyük ölçüde uyum göstermekle birlikte, tam uyumu sağlamaya yönelik stok ve akım faiz oranlarının geliştirilmesi çalışmaları (finansal araç çeşitlerinin ve vade ayırımlarının uyumlaştırılması gibi) sürmektedir.

Finansal hesap tablolarında yer alan ana sektörlerden biri olan parasal mali kuruluşlar sektörüne ilişkin tabloların üç aylık ve yıllık olarak üretilmesi çalışmaları TCMB tarafından sürdürülmektedir. Bu konuda önemli veri kaynağı para ve banka istatistikleri olup, akım tabloların üretilmesinde stok verilerden ve bazı ek bilgilerden faydalanılmaktadır. Finansal hesap tablolarının parasal mali kuruluşlar sektörü için hesaplamalar TCMB tarafından devam edilmekte olup, istenen ayrımlara kısmen uyum sağlanmıştır.

Ödemeler dengesi istatistiklerinin veri kaynakları bankalar ve TCMB dövizli işlem raporlamaları, İMKB idari kayıtları ile TÜİK Başkanlığı tarafından üretilen dış ticaret, turizm ve bavul ticareti istatistikleridir. Uluslararası yatırım pozisyonunun veri kaynakları HM, TÜİK Başkanlığı, İMKB, TCMB, bankalar, IMF ve Bank for International Settlements (BIS)’in ilgili verileridir. Uluslararası rezervler tablosunun veri kaynaklarını TCMB ve HM idari kayıtları oluşturmaktadır. BIS yerel ve konsolide bankacılık istatistikleri üçer aylık dönemler itibariyle bankalardan derlenmektedir. Yurt içi doğrudan yatırımlarının veri kaynağı yurt içinde yerleşik yabancı sermayeli şirketlerle yapılan yıllık anketlerdir. Yurt dışı portföy yatırımlarının veri kaynağı firmalar, bankalar, sigorta şirketleri, leasing ve factoring şirketleri, aracı kurumlarla yapılan yıllık anketlerdir. Kısa vadeli dış borç istatistiklerinin veri kaynakları bankalar, TCMB idari kayıtları ve TÜİK Başkanlığı dış ticaret istatistikleridir.  Özel sektör dış borç istatistiklerinin veri kaynakları bankalar ve gerçek/tüzel kişilerdir.

Ödemeler dengesi istatistikleri IMF, BIS ve OECD’nin ilgili el kitaplarındaki kavram ve sınıflamalara uygun olarak hazırlanmakta ve TCMB internet sayfasında aylık olarak yayımlanmaktadır. Diğer taraftan uluslararası rezervler tablosu kısa vadeli dış borçlar aylık, özel sektör dış borç istatistikleri üçer aylık, uluslararası yatırım pozisyonu yıllık ve gösterge niteliğinde üçer aylık olarak TCMB internet sayfasında yayımlanmaktadır.

Kapsam bölümünde BDDK tarafından üretildiği belirtilen istatistikler, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer kanunlar ile bunlara bağlı olarak çıkarılan alt düzenlemeler gereği bankalar ile faktoring, finansal kiralama ve finansman şirketlerince Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu tarafından oluşturulan Türkiye Muhasebe Standartlarına ve Kurumca çıkarılan ilgili düzenlemelere uyumlu bir biçimde hazırlanarak BDDK’ya gönderilen idari kayıtlardan derlenmektadir.

Kapsam bölümünde TMSF tarafından üretildiği belirtilen istatistikler idari kayıtlardan derlenmekte ve üçer aylık dönemler halinde yayımlanmaktadır. Metodoloji çalışmalarının takip edilmesi, eksikliklerin giderilmesi, ulusal ve uluslararası düzeyde temel göstergelerin hesaplanabilmesi için kapsam eksikliklerinin giderilmesine yönelik gerekli çalışmalar sürdürülmektedir.
SPK tarafından üretilen istatistikler idari kayıtlardan derlenmekte ve kurumun web sayfasında (http://www.spk.gov.tr) yayımlanmaktadır.

DPT tarafından üretilen istatistiklerde yıllık gerçekleşmiş verilerle birlikte gelecek yıllara ilişkin çok yıllı tahmin ve projeksiyonlar bulunmaktadır. Sabit sermaye yatırımları sektörler itibariyle kamu, özel ayırımında ve bütçe türlerine göre derlenmektedir.

3. Yapılacak Yeni Çalışmalar

Ulusal hesaplar alanındaki hesaplamaların ESA-95’e uygun olarak yapılabilmesi için çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmaların sonucunda kavram, yöntem ve sınıflama uyumu ile kapsam güncellemesi 2007 yılında gerçekleştirilecektir.

MB tarafından üretilen mali tablolar, 2008 yılı sonuna kadar ESA-95 ve GFSM 2001 gibi uluslararası standartlarda oluşturulacaktır.

Doğrudan dış yatırımlara ilişkin HM kayıt sistemi güncellenerek, 2009 yılı sonuna kadar uluslararası sınıflama standartlarına uygun veri üretimine başlanacaktır.

TCMB tarafından yürütülmekte olan para ve banka istatistikleri için parasal mali kuruluşlar sektörüne ilişkin konsolide edilmiş bilançoların ESA-95 çerçevesinde üretilme çalışmaları devam etmekte olup, uyum 2009 yılında sağlanacaktır. Bu uyumun sağlanmasından sonra Finansal Hesap Tabloları’nın parasal mali kuruluşlar sektörü kapsamındaki çalışmalar da ESA 95’e uyumlu hale getirilecektir.

Genel Yönetim için HM ve MB, Mali Aracılar sektöründe yer alan finansal kiralama, faktoring ve tüketici finansman şirketleri için BDDK, yatırım fonları, yatırım ortaklıkları vb. kuruluşlar için SPK, sigortacılık için HM, mali yardımcılar sektörü içinde yer alan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu için TMSF, mali olmayan şirketler için TCMB ile TÜİK Başkanlığı ve menkul kıymetler için TAKASBANK ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından, ESA-95 tanım ve sınıflamaları çerçevesinde 2009-2011 döneminde finansal hesabın derlenmesi halinde, söz konusu tablolar 2011 yılından itibaren TCMB tarafından üretilecektir.

Ödemeler dengesi tablosundaki hizmet kalemlerinin ayrıntılandırılması, hizmet istatistiklerinin coğrafi dağılımının üretilmesi ile finansal türev işlemlerinin derlenmesine ilişkin çalışmalar 2007 yılında tamamlanacaktır.

Faktoring, finansal kiralama ve finansman şirketlerine ilişkin tek düzen hesap planının 2007 yılı içerisinde BDDK tarafından oluşturulacaktır.